XX - Tuyển dịch thiên thứ hai mươi:  Phụ Hạnh
 

1A.

Nguyên văn:

太公曰：妇人之礼，语必细，行必缓步，止则敛容，动则（足羊）（足且）（通徉徂，款款缓步行走。），耳无余听，目无余视，出无谄容，不窥墙壁，不观户牖。早起夜眠，莫惮劳苦。战战兢兢，常忧玷辱。贤妇令夫贵，恶妇令夫败。家有贤妻，夫不遭横祸。贤妇和六亲，佞妇破六亲。

B.

Dịch nghĩa:

Thái Công nói:  Cách giữ Lễ của đàn bà là nói năng phải nhỏ nhẹ, đi phải khoan thai, dừng phải điềm đạm, cử động phải dè dặt, tai không nghe thừa, mắt không trông thừa, đi ra ngoài không có dáng chiều ý ai, không dòm qua tường vách, không ngó vào cửa lớn nhỏ.  Dậy sớm ngủ khuya không sợ lao khổ.  Nơm nớp thấp thỏm thường lo lắng bị nhục nhã tì vết.  Vợ hiền làm chồng sang ra, vợ xấu làm chồng thất bại.  Nhà có vợ hiền chồng đỡ gặp tai họa bất ngờ.  Vợ hiền tạo hòa thuận cho lục thân (*).  Vợ xấu xa gây tan rã lục thân.
 

C.

Diễn ca:

Ðàn bà giữ Lễ ra sao?
- Nói năng nhỏ nhẹ, ra vào khoan thai.
Ðoan trang, kính cẩn chớ sai,
Chuyện nhảm xua khỏi mắt tai, chớ màng.
Ra khỏi cửa, phải đàng hoàng,
Mắt đừng liếc dọc, nhìn ngang nhà người.
E dè lời nói, tiếng cười,
Chớ chiều ý người, gièm siểm, a dua.
Vui cùng cực nhọc sớm khuya.
Nơm nớp tiết hạnh, sợ mua chê cười.
Vợ hiền chồng được hơn người,
Vợ mang tai tiếng, chồng thời xót xa.
Vợ hiền thân thuộc thuận hòa,
Vợ hư lục đục cả nhà nhuốc nhơ.
 

D.

Chú thích:

Lục thân:  sáu thành phần trong đại gia đình:  cha, mẹ, vợ, con, anh, em.
 

2A.

Nguyên văn:

列女传曰：古者妇人妊子，寝不侧，坐不偏，立不躍，不食邪味，割不正不食，席不正不坐。目不视邪色，耳不听淫声，夜则令瞽诵诗，道正事。如此则生子形容端正，才智过人矣。

B.

Dịch nghĩa:

Truyện Liệt Nữ nói:  Ðời xưa đàn bà có thai thì nằm không nghiêng, ngồi không lệch, đứng không nhón chân.  Không ăn vị lạ, cắt không ngay ngắn không ăn, chiếu trải chưa ngay ngắn không ngồi, mắt không nhìn sắc bất chính, tai chẳng nghe âm thanh dâm đãng.  Ban đêm thì sai người mù đọc Kinh Thi (theo trí nhớ) nói chuyện chân chính.  Như thế tất sinh con hình dung đoan chính, tài trí hơn người vậy.
 

C.

Diễn ca:

Ðàn bà khi đã mang thai,
Nằm ngồi, đi, đứng, chớ sai đạo thường.
Nằm nghiêng dễ xảy tổn thương,
Ngồi lệch gây hại, đứng đừng kiễng chân.
Cẩn thận cái uống, miếng ăn,
Ðừng ham vật lạ, chẳng cần của ngon.

Cắt miếng ăn,phải ra hồn,

Chiếu trải ngay ngắn, nếu không đừng ngội

Mắt đừng nhình cảnh lả lơi,

Tai đừng nghe nhạ, nghe lời lẳng lơ.

Thuê người mù (*) đến đọc thơ,

Kể chuyện đạo lý, bỏ khờ, học khôn.
Giữ gìn như thế cho tròn,
Ắt là sẽ được sinh con anh tài.
 

D.

Chú thích:

Người mù:  người mù vốn có ưu thế về trí nhớ và xúc giác bén nhạy nên ngày xưa họ thường hành nghề mát xa kèm đọc thơ, kể chuyên.  Ba thứ dịch vụ ấy bổ sung nhau tạo hiệu quả cao (thuê người mù thai phụ cùng chồng họ cảm thấy thoải mái hơn).