NS: 3 /3 / 08 Tuần 25
ND: 6 /3/08 Tiết 121: SANG THU
-Hữu Thỉnh -

A. Mục tiêu cần đạt:
- Phân tích được những cảm nhận tinh tế của nhà htơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu.
- Có sự rung cảm trước những vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước.
- Rèn kĩ năng phân tích thơ trữ tình.
B. Chuẩn bị :
1. Giáo viên:Sưu tầm những câu thơ về mùa thu của Nguyễn Khuyến, Lưu Trong Lư, Xuân Diệu
2.Học sinh: Theo hướng dẫn ở tiết 120
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định:
2. Bài cũ: Đọc diễn cảm hoặc hát bài “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương. Cảm xúc bao trùm toàn bài thơ là gì?
3. Bài mới: Nhắc đến mùa thu ai cũng liên tưởng đến hình ảnh lá vàng rơi kèm theo nỗi buồn man mác. Nhưng Hữu Thỉnh lại thổi hồn mình vào thu bằng một giọng điệu rất riêng, rất mới mẻ qua bài “Sang thu”.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
VÀ HỌC SINH
PHẦN GHI BẢNG.

- Nêu hiểu biết của em về tác giả?
+ Trình bày tóm tắt.
- Bổ sung thêm: thiên nhiên trong thơ Hữu Thỉnh phần nhiều viết ở nông thôn, quê hương.
- Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

- Nhận xét về thể thơ, nhịp điệu?
- Em hiểu như thế nào về hai từ: chùng chình, dềnh dàng?
- Có thể phân tích bài thơ theo hướng nào?
- Nhà thơ nhận ra tín hiệu của mùa thu trong trạng thái như thế nào? Những từ ngữ nào được thể hiện điều đó?
- Cảm xúc chung của tác giả?
+ Giật mình, thảng thốt
- Chuyển ý: Cái bỡ ngỡ ban đầu vụt tan biến nhường chỗ cho sự quan sát, cảm nhận, sự chuyển biến của thiên nhiên bằng tất cả các giác quan.
- Thiên nhiên vào mùa thu được cảm nhận bằng hương vị gì? Cách tả có gì đặc biệt?
- Phân tích giá trị của động từ “Phả”?
+ Phả là một động tác chủ động, khẳng định sự xuất hiện của hơi thu trong không gian.
- Những sự vật nào được lọt qua ống kính của thi sĩ khi thu về?
+ Liệt kê, phát hiện hình ảnh : sương, sóng, chim, mây, nắng, mưa.
- Chi tiết nào miêu tả sự vận động của sự vật? Em có nhận xét gì về sự vận động đó?
+ Hình ảnh: được lúc, bắt đầu, vắt nửa mình, vẫn còn, đã vơi, bớt
+ Gợi sự thong thả, chậm rãi, dùng dằng … nửa ở nửa đi về hành trình vô tận của mình.
+ Bình: Hạ đang là hiện tại nhưng đã là quá khứ – một qua khứ chưa xa – như nuối tiếc một htời sôi nổi. Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây dứng tuổi
- Hình ảnh hàng cây đứng tuổi gợi cho em suy nghĩ gì?
- Liên hệ lời tâm sự của Hữu Thỉnh về bài thơ để bình: những con người từng trải qua nhiều thử thách,
đứng vững trước thời gian – trở thành một chứng nhân.
- Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả sự chuyển mùa? Tác dụng?
- Hãy đọc một số câu thơ về mùa thu mà em biết?
- So sánh những nét khác nhau giữa những câu thơ đó và thơ Hữu Thỉnh viết về mùa thu?
+ Đọc – so sánh
- Cảm nhận của em về mùa thu trong bài thơ?
+ Đọc phần ghi nhớ

+ Đọc diễn cảm bài thơ
- Đưa ra một số hình ảnh để học sinh chọn viết đoạn văn về mùa thu bằng văn xuôi
+ Thảo luận theo nhóm.
+ Đại diện nhóm trình bày
- Nhận xét và cho điểm
I. Giới thiệu chung:

1. Tác giả:

2. Tác phẩm:

II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Đọc – tìm hiểu chú thích:

2. Phân tích:
a. Tín hiệu giao mùa:
- Bỗng
- Hình như

-> Từ ngữ chọn lọc
=> Nhà thơ giật mình thảng thốt, bâng khuâng.


b. Những chuyển biến của không gian:
Hương ổi: phả

Sương: chùng chình

Sông: dềnh dàng

Chim: vội vã

Mây: vắt nữa mình

Nắng: còn

Mưa: vơi dần

Sấm: bớt bất ngờ

Hàng cây: đứng tuổi