THỜI TIẾT HÔM NAY

Hà Nội
TP. Hồ Chí Minh
Kiên Giang

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    1 khách và 0 thành viên

    Từ Điển Online

    Tra Từ Điển Online 

                  

     

    CTy HPEC

    Về Trang chủ

    Gốc > Văn Học - Nghệ thuật >

    Luận về bài "Chợ tết" của Đoàn Văn Cừ

    http://www.zda.vn/data/zv4_39/huyck5_zda_3191.jpg

    Trên khắp các nẻo đường, mùa xuân như về rộn ràng hơn. mới những ngày ở giữa mùa đông mà ai nấy đều nao nao chuẩn bị đón xuân về. Các hội đoàn cựu chiến binh cùng tất cả các bạn sinh viên, học sinh đều chuẩn bị những chương trình đặc sắc cho ngày hội chợ tết. Trong bầu không khí vui tươi và nhộn nhịp ấy, mấy ai không khỏi không nhớ về hội chợ tết ở quê hương. Để tìm một chút gì yêu thương trong mùa xuân của dân tộc, mời các bạn hãy cùng tôi ôn lại bài thơ "Chợ tết" của Đoàn Văn Cừ. Nhà thơ Đoàn văn Cừ là nhà thơ tả cảnh tài tình nhất trong làng thi ca Việt Nam. Bất cứ ở đâu, dù trong một đám hội, một đám cưới, một hội chợ tết hay dưới một bầu trời quang đãng, nhà thơ đều có thể diễn tả phong cảnh một cách chân thật, tỉ mỉ và rõ ràng. Đọc thơ của ông, ta dược sống trong cảnh đã tả. Cảnh người, cảnh vật trong bài "Chợ tết" được ông diễn tả một cách hợp tình, hợp ý, bằng những từ tượng hình và tượng thanh làm cho cảnh trong thơ càng thêm sống động.

    Đầu bài thơ, ông miêu tả một ngày mới bắt đầu nơi thôn dã. Trên lối cỏ quanh co, dưới bầu trời quang đãng, từng đoàn người các ấp tưng bừng đến chợ tết.

    Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi
    Sương hồng lam e ấp nóc nhà tranh
    Trên con đường viền trắng mép đồi xanh
    Người các ấp tưng bừng ra chợ tết...

    Tiếp đó nhà thơ đi vào từng chi tiết. Cảnh người, cảnh vật ở đây đều được nhà thơ miêu tả rõ ràng. Mỗi người, mỗi vật đều có một đặc điểm riêng và sắc thái riêng. Các người gồm: Già, trẻ, gái, trai, không giới hạn bỡi một lúa tuổi hay một giai cấp nào.

    Những thằng cu áo đỏ chạy lon ton
    Vài cụ già chống gậy bước lom khom
    Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ
    Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ
    Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu...

    Mỗi người, mỗi giới với cử chỉ và hành động riêng, nhưng ai ai cũng đều vui mừng đi vào cổng chợ.

    Cảnh người mua, người bán và người đi xem trong chợ cũng được nhà thơ diễn tả thật tài tình. Ở bên này có "Anh hàng tranh" đang hối hả "kẽo kịt quảy đôi bồ, tìm đến chỗ đông người ngồi dở bán". Ở bên kia có các cụ với trạng thái ung dung, thong thả.

    Một thầy khóa gò lưng trên cánh phản
    Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân
    Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm
    Miệng nhẩm đọc vài hàng câu đối đỏ

    Bên cạnh đó "Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ" và "Chú Hoa-Man đầu chít chiếc khăn nâu..."

    Cảnh mua bán được nhà thơ miêu tả một cách rõ nét, nhưng cảnh người đi xem cũng chẳng kém. Tất cả đều tăng thêm sự ồn ào náo nhiệt của ngày chợ tết.

    Lũ trẻ con mãi ngắm bức tranh gà
    Quên cả chị bên đường đang đứng gọi
    Các cô gái đua nhau cười rũ rượi
    Cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa

    Ngoài việc tả người, nhà thơ còn tả từng chi tiết động vật và đồ vật. Mỗi động vật có một hoàn cảnh riêng, một sắc thái riêng. Như "Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau..." Nhà thơ cường điệu hóa người và vật. Động vật cũng đang hớn hở đón xuân về:

    Con trâu đứng vờ dim hai mắt ngủ
    Để lắng nghe người khách nói bô bô...

    Nhà thơ cũng dùng nghệ thuật so sánh để diễn tả. Mỗi đồ vật đều có màu sắc khác nhau, tạo cho bài thơ có muôn màu, muôn vẻ.

    Ví dụ như cảnh buổi sớm...

    Sương trắng dỏ đầu cành như giọt sữa
    Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh

    Rồi đồ vật...

    Những mẹt cam đỏ chót tựa son pha
    Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết
    Con gà sống mào thâm như cục tiết.

    Sau cảnh nhộn nhịp vui tươi ấy, nhà thơ kết thúc bài "Chợ tết" bằng cảnh người quê lũ lượt trở ra về sau một ngày xem hội. Đọc qua ta tưởng chừng như cảnh điêu tàn hoang vắng của một bãi chiến trường sau một trận chiến.

    Khi chuông tối bên chùa văng vẳng đánh
    Trên con đường đi các làng hẻo lánh
    Những người quê lũ lượt trở ra về
    Ánh dương vàng trên cỏ kéo lê thê
    Lá da rụng tơi bời quanh quán chợ

    Thơ của Đoàn văn Cừ là như thế đó. Đọc bài thơ, ta tưởng chừng như mình đang vui vẻ tham gia vào hội chợ tết ở quê hương, rồi ta lại rã rời khi đọc xong phần kết thúc. Tôi yêu thơ của Đoàn văn Cừ từ lúc tuổi còn thơ với những bài "Đám hội" và "Đám cưới." Rồi khi bắt đầu biết yêu, thơ đã theo tôi với bài "Lá thắm." Bây giờ mùa xuân lại về, tôi nhớ lại bài "Chợ tết" của ông.

    Triều Miên (UCI)

    Chợ Tết

    Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi
    Sương hồng lam e ấp nóc nhà tranh
    Trên con đường viền trắng mép đồi xanh
    Người các ấp tưng bừng ra chợ tết
    Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biết
    Hai người thôn gánh lọn chạy đi đầu
    Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau
    Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa
    Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa
    Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh
    Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh
    Người mua bán ra vào đầy cổng chợ
    Con trâ đường vờ dim hai mắt ngủ
    Tai lắng nghe người khách nói bô bô
    Anh hàng tranh kẽo kịt quảy đôi bồ
    Tìm đến chỗ đông người ngồi dở bán
    Một thầy khóa gò lưng trên cánh phản
    Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân
    Cụ đồ nho dừng lại vuốt rau cằm
    Miệng nhẩm đọc vài hàng câu đồi đó
    Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ
    Nước thời gian gội tóc trắng phau phau
    Chú Hoa-Nam đầu chít chiếc khăn nâu
    Ngồi xếp lại đống vàng trên mảnh chiếu
    Áo cụ Lý bị người chen sấn kéo
    Khăn trên đầu đang chít cũng tung ra
    Lũ trẻ con mãi ngắm bức tranh gà
    Quên cả chị bên đường đang đứng gọi
    Các cô gái đua nhau cười rũ rượi
    Cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa
    Những mẹt cam đỏ chót tựa son pha
    Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết
    Con gà sống mao thâm như cục tiết
    Một người mua cầm cảng dốc xem
    Chợ tưng bừng như thế đến gần đêm
    Khi chuông tối bên chùa văng vẳng đánh
    Trên con đường đi các làng hẻo lánh
    Những người quê lũ lượt trở ra về
    Ánh dương vàng trên cỏ kéo lê thê
    Lá đa rụng tơi bời quanh quán chợ.

    Đoàn Văn Cừ


    Nhắn tin cho tác giả
    Lê Trung Chánh @ 07:40 08/02/2012
    Số lượt xem: 2400
    Số lượt thích: 0 người
    Avatar
    NT thăm và chúc sức khỏe thầy Lê Trung Chánh
    Avatar
    CHÚC THẦY TRUNG CHÁNH LUÔN TRÀN ĐẦY NIỀM VUI NGỌT NGÀO ! 
     
    Gửi ý kiến