THỜI TIẾT HÔM NAY

Hà Nội
TP. Hồ Chí Minh
Kiên Giang

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    0 khách và 1 thành viên
  • Lê Đăng Giáp
  • Từ Điển Online

    Tra Từ Điển Online 

                  

     

    CTy HPEC

    Về Trang chủ

    Chùa Hương - Nguyễn Nhược Pháp

    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn: st
    Người gửi: Lê Trung Chánh (trang riêng)
    Ngày gửi: 01h:15' 07-08-2009
    Dung lượng: 12.9 MB
    Số lượt tải: 10
    Mô tả:

    Chùa Hương

               --- Nguyễn Nhược Pháp ---

                               -- Diễn ngâm: Hoàng Oanh - Hồ Điệp --

     
    Thiên ký sự của một cô bé ngày xưa.

    Hôm nay đi Chùa Hương,
    Hoa cỏ mờ hơi sương.
    Cùng thầy me em dậy,
    Em vấn đầu soi gương.

    Khăn nhỏ, đuôi gà cao,
    Em đeo giải yếm đào;
    Quần lĩnh, áo the mới,
    Tay cầm nón quai thao.

    Me cười: "Thầy nó trông!
    Chân đi đôi dép cong,
    Con tôi xinh xinh quá!
    Bao giờ cô lấy chồng?"

    Em tuy mới mười lăm
    Mà đã lắm người thăm,
    Nhờ mối mai đưa tiếng,
    Khen tươi như trăng rằm.

    Nhưng em chưa lấy ai,
    Vì thầy bảo người mai
    Rằng em còn bé lắm!
    (Ý đợi người tài trai).

    Em đi cùng với me.
    Me em ngồi cáng tre,
    Thầy theo sau cưỡi ngựa,
    Thắt lưng dài đỏ hoe.

    Thầy me ra đi đò,
    Thuyền mấp mênh bên bờ.
    Em nhìn sông nước chẩy
    Đưa cánh buồm lô nhô.

    Mơ xa lại nghĩ gần,
    Đời mấy kẻ tri âm?
    Thuyền nan vừa lẹ bước,
    Em thấy một văn nhân.

    Người đâu thanh lạ thường!
    Tướng mạo trông phi thường.
    Lưng cao dài, trán rộng.
    Hỏi ai nhìn không thương?

    Chàng ngồi bên me em,
    Me hỏi chuyện làm quen:
    "Thưa thầy đi chùa ạ?
    Thuyền đông, trời ôi, chen!"

    Chàng thưa: "Vâng, thuyền đông!"
    Rồi ngắm trời mênh mông,
    Xa xa mờ núi biếc,
    Phơn phớt áng mây hồng.

    Dòng sông nước đục lờ.
    Ngâm nga chàng đọc thơ.
    Thầy khen: "Hay! Hay quá!"
    Em nghe rồi ngẩn ngơ.

    Thuyền đi. Bến Đục qua.
    Mỗi lúc gặp người ra,
    Thẹn thùng em không nói:
    "Nam vô A-Di-Đà!"

    Réo rắt suối đưa quanh.
    Ven bờ, ngọn núi xanh,
    Nhịp cầu xa nho nhỏ.
    Cảnh đẹp gần như tranh.

    Sau núi Oản, Gà, Xôi,
    Bao nhiêu là khỉ ngồi.
    Tới núi con Voi phục,
    Có đủ cả đầu đuôi.

    Chùa lấp sau rừng cây.
    (Thuyền ta đi một ngày)
    Lên cửa chùa em thấy
    Hơn một trăm ăn mày.

    Em đi, chàng theo sau.
    Em không dám đi mau,
    Ngại chàng chê hấp tấp,
    Số gian nan không giàu.

    Thầy me đến điện thờ,
    Trầm hương khói tỏa mờ.
    Hương như là sao lạc,
    Lớp sóng người lô nhô.

    Chen vào thật lắm công.
    Thầy me em lễ xong,
    Quay về nhà ngang bảo:
    "Mai mới vào chùa trong."

    Chàng hai má đỏ hồng
    Kêu với thằng tiểu đồng
    Mang túi thơ bầu rượu:
    "Mai ta vào chùa trong!"

    Đêm hôm ấy em mừng.
    Mùi trầm hương bay lừng.
    Em nằm nghe tiếng mõ,
    Rồi chim kêu trong rừng.

    Em mơ, em yêu đời!
    Mơ nhiều... Viết thế thôi!
    Kẻo ai mà xem thấy,
    Nhìn em đến nực cười!

    Em chưa tỉnh giấc nồng,
    Mây núi đã pha hồng.
    Thầy me em sắp sửa
    Vàng hương vào chùa trong.

    Đường mây đá cheo veo,
    Hoa đỏ, tím, vàng leo.
    Vì thương me quá mệt,
    Săn sóc chàng đi theo.

    Me bảo: "Đường còn lâu,
    Cứ vừa đi ta cầu
    Quan-Thế-âm-bồ-tát
    Là tha hồ đi mau!"

    Em ư? Em không cầu,
    Đường vẫn thấy đi mau.
    Chàng cũng cho như thế.
    (Ra ta hợp tâm đầu).

    Khi qua chùa Giải-oan,
    Trông thấy bức tường ngang,
    Chàng đưa tay lẹ bút
    Thảo bài thơ liên hoàn.

    Tấm tắc thầy khen: "Hay!
    Chữ đẹp như rồng bay."
    (Bài thơ này em nhớ,
    Nên chả chép vào đây).

    Ô! Chùa trong đây rồi!
    Động thắm bóng xanh ngời.
    Gấm thêu trần thạch nhũ,
    Ngọc nhuốm hương trầm rơi.

    Me vui mừng hả hê:
    "Tặc! Con đường mà ghê!"
    Thầy kêu: "Mau lên nhé!
    Chiều hôm nay ta về."

    Em nghe bỗng rụng rời
    Nhìn ai luống nghẹn lời!
    Giờ vui đời có vậy,
    Thoảng ngày vui qua rồi!

    Làn gió thổi hây hây,
    Em nghe tà áo bay,
    Em tìm hơi chàng thở.
    Chàng ôi, chàng có hay?

    Đường đây kia lên trời,
    Ta bước tựa vai cười.
    Yêu nhau, yêu nhau mãi!
    Đi, ta đi, chàng ôi!

    Ngun ngút khói hương vàng
    Say trong giấc mơ màng,
    Em cầu xin Trời, Phật
    Sao cho em lấy chàng.
     



    Thiên ký sự đến đây là hết. Tôi tin rồi hai người lấy nhau, vì không lấy được nhau thì cô bé còn viết nhiều. Lấy nhau rồi là hết chuyện.


    6-1934

    -------------------------------

    Nguyễn Vỹ kể lại: "Bài thơ Chùa Hương là bài khá nhất trong tập thơ Ngày Xưa, có một lai lịch kỳ thú không ngờ. Chuyến đi Chùa Hương ấy, Nhược Pháp đi với tôi và hai cô gái nữa, đều là nữ sinh cả. Hai cô mang theo hai máy chụp hình, còn Nhược Pháp và tôi đều đi tay không. Trèo lên đến rừng mơ bỗng chúng tôi gặp một bà cụ vừa bước lên đèo, đường gồ ghề lởm chởm, vừa niệm: "Nam mô cứu khổ cứu nạn Quán Thế âm Bồ tát...". Cô gái quê có lẽ là con của cụ, cũng đang niệm câu ấy nhưng nửa chừng trông thấy chúng tôi là hai chàng trai nhìn cô trân trân thì cô bẽn lẽn làm thinh không niệm Phật nữa. Cô đang đọc: "Nam mô cứu khổ cứu nạn..." rồi cô im. Đôi má cô đỏ bừng, cô cúi mặt xuống. Hai đứa tôi hỏi cô: "Tại sao trông thấy chúng tôi, cô không niệm Phật nữa?" Cô gái quê có vẻ đẹp ngây thơ bỗng tỏ vẻ bối rối muốn khóc. Không ngờ hai cô bạn nữ sinh lên chụp được tấm hình hai đứa tôi đang hỏi chuyện cô gái quê, rồi có lẽ không bằng lòng chúng tôi nên hai cô lén đi trước, và đi lúc nào chúng tôi không hay biết, cũng chẳng nói năng gì với chúng tôi cả, bỏ chúng tôi ở lại với cô gái quê. Chúng tôi mê nói chuyện với cô này, một lúc sực nhớ lại hai cô bạn, chúng tôi vội vàng đi theo nhưng không kịp. Hai cô đã lên đến chùa Ngoài, rồi lên đến chùa Tiên Sơn, lẫn trong đám đông người, biến mất dạng. Đêm ngủ trong chùa Hương, sáng hôm sau ra về, chúng tôi mới gặp lại hai cô bạn đồng hành. Tôi phải xin lỗi mãi, nhưng Nhược Pháp cứ tủm tỉm cười không nói. Về Hà Nội, hai hôm sau, Nhược Pháp đem đến tôi bài thơ Chùa Hương, mà trong bản chép ra đầu tiên Nhược Pháp đề là Cô Gái Chùa Hương. Nhược Pháp lấy cuộc gặp gỡ lý thú của chúng tôi với có gái quê làm đề tài và tưởng tượng thêm ra, thành bài thơ đẹp, giọng ngây thơ, y như cô gái chùa Hương hôm ấy..."

    ----------------

    Chùa Hương

    Đụn Gạo trong chùa Hương

    Chùa Hương là cách nói trong dân gian, trên thực tế chùa Hương hay Hương Sơn là cả một quần thể văn hóa - tôn giáo Việt Nam, gồm hàng chục ngôi chùa thờ Phật, vài ngôi đền thờ thần, các ngôi đình, thờ tín ngưỡng nông nghiệp. Trung tâm chùa Hương nằm ở xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, nằm ven bờ phải sông Đáy. Trung tâm của cụm đền chùa tại vùng này chính là chùa Hương nằm trong động Hương Tích hay còn gọi là chùa Trong.

     

    Lịch sử

    Ngôi chùa được xây dựng với quy mô chính vào khoảng cuối thế kỷ 17.

    Kiến trúc

    Đường xuống hang chùa là một dốc gồm 120 bậc lát đá. Vách trước cửa động có năm chữ Hán 南天第一洞 (Nam thiên đệ nhất động) khắc năm 1770, là bút tích của Tĩnh Đô Vương - Trịnh Sâm (1767-1782).

    Vào trong động vẻ đẹp lạ thường của những nhũ đá tưởng như những công trình điêu khắc tuyệt tác của thiên nhiên. Nhũ đá ở đây có khối to, có khối nhỏ, có cái đẹp ở toàn khối, có cái đẹp ở dáng dấp tinh vi, có cái rủ từ trên trần xuống, có cái mọc từ dưới đất lên. Tất cả đều tùy theo hình dáng mà được đặt những cái tên rất trần thế, biểu hiện những mơ ước của con người. Trước hết là Đụn Gạo đồ sộ, bước vào cửa động đã trông thấy. Gạo là cái quan trọng hàng đầu nên Đụn Gạo trong động nhà Phật cũng ở vào vị trí hàng đầu. Dưới chân Đụn Gạo có một hõm đá nhỏ xíu gọi là Cối Giã. Gần Đụn Gạo là Núi Cô và Núi Cậu. Núi Cô nhỏ hơn Núi Cậu nhưng giống nhau ở chỗ có những hình em bé nằm nghiêng, nằm sấp hoặc đang bò lổm ngổm, đầu nhẵn thín. Núi Cậu ngang tầm với Sữa Mẹ quanh năm suốt tháng rỏ xuống không ngừng.

    Cùng một hàng dọc với Núi Cô, Núi Cậu và lui vào phía trong là Cây Bạc, Cây Vàng ngồn ngộn chất chứa những hình tròn như những đồng tiền vàng bạc lấp lánh. Vào trong góc động gần tận cùng sẽ thấy Chuồng Lợn, Ao Bèo, Nong Tằm, Né Kén... Toàn là những hình ảnh bằng nhũ đá. Trên trần động thạch nhũ còn nhô ra thành hình chín đầu rồng sinh động gọi là tòa Cửu Long.

    Giá trị nhất về mặt nghệ thuật điêu khắc, không những trong chùa Hương mà kể cả trong toàn bộ hệ thống chùa chiền ở Hương Sơn là pho tượng Phật Quan Âm bằng đá xanh tạc vào thời Tây Sơn. Pho tượng bằng đá, có dáng người thon thon, mặt trái xoan, nét thanh tú, đầu đội mũ Tì Lư (tức là mũ Bồ Tát) nhưng lại có búi tóc và tóc mai, sau lưng có hai món tóc buông xuống. Tượng ngồi ở tư thế đặc biệt, tay phải cầm viên ngọc minh châu, chân trái duỗi, đặt trên một bông sen nở, chân phải co, dưới chân cũng có một bông sen. Theo bài ký khắc trên đá năm 1806 thì pho tượng này được tạc năm 1793.

    Trong động Hương Tích còn có quả chuông đồng cao 1,24 m, đường kính đáy 0,63 m đúc năm Thịnh Đức thứ 3 (1655).

    Chùa Hương là thắng cảnh có doanh thu lớn trong ngành du lịch.

    Chùa Hương và văn học

    Chùa Hương là nguồn gợi hứng cho nhiều tác phẩm thi ca Việt Nam, trong số đó nổi tiếng nhất có lẽ là bài hát nói "Hương Sơn phong cảnh ca" của Chu Mạnh Trinh, làm từ thế kỷ 19, xưa nay rất được ca ngợi:

    Bầu trời cảnh bụt
    Thú Hương Sơn ao ước bấy lâu nay
    Kìa non non, nước nước, mây mây
    "Đệ nhất động" hỏi rằng đây có phải!
    Thỏ thẻ rừng mai chim cùng trái
    Lững lờ khe Yến cá nghe kinh
    ...
    Nhác trông lên ai khéo họa hình
    Đá ngũ sắc long lanh như gấm dệt
    Thăm thẳm một hang lồng bóng nguyệt
    Gập ghềnh mấy lối uốn thang mây?...

    và bài "Chùa hương" của Nguyễn Nhược Pháp, làm vào thế kỷ 20. Bài này đã được ít nhất 2 nhạc sĩ phổ nhạc là Trần Văn Khê và Trung Đức :

    Hôm qua đi chùa hương
    Hoa cỏ mờ hơi sương
    Cùng thầy me em dậy
    Em vấn đầu soi gương
    ...

    Trong bài này ngoài những câu thơ nhí nhảnh như trên, còn có nhiều câu tả cảnh Hương sơn rất sinh động: Réo rắt suối đưa quanh/Ven bờ ngọn núi xanh/Nhịp cầu xa nho nhỏ/Cảnh đẹp gần như tranh/Sau núi oản -gà-xôi/Bao nhiêu là khỉ ngồi/Đến núi con voi phục/Thấy đủ cả đầu đuôi/Chùa lấp sau rừng cây/(Thuyền ta đi một ngày)/Lên cửa chùa em thấy/Hơn một trăm ăn mày...

    Tản Đà rất mến cảnh chùa Hương, ông làm nhiều câu thơ rất đặc sắc về cảnh và tình ở đây:

    Chùa Hương trời điểm lại trời tô
    Một bức tranh tình trải mấy Thu
    Xuân lại xuân đi không dấu vết
    Ai về ai nhớ vẫn thơm tho.

    Ông còn có 1 bài thơ nổi tiếng về món đặc sản ở chùa Hương:

    Muốn ăn rau sắng chùa Hương
    Tiền đò ngại tốn, con đường ngại xa
    Mình đi, ta ở lại nhà
    Cái dưa thì khú cái cà thì thâm.

    Về văn xuôi, có bút ký Trẩy hội Chùa Hương của Phạm Quỳnh...

    Nữ sĩ Hồ Xuân Hương tương truyền là tác giả bài thơ vịnh động Hương Tích như sau:

    Bày đặt kìa ai khéo khéo phòm
    Nứt ra một lỗ hỏm hòm hom
    Người quen cõi Phật quen chân xọc
    Kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt dòm
    Gọt nước hữu tình rơi thánh thót
    Con thuyền vô trạo cúi lom khom
    Lâm tuyền quyến cả phồn hoa lại
    Rõ khéo Trời già đến dở dom.
     

    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến